Nevenwerkzaamheden leiden tot ontslag op staande voet
Sinds 2022 is de Nederlandse wet versoepeld als het gaat om nevenactiviteiten: een werkgever mag werknemers niet langer zomaar verbieden om naast hun baan ander werk te verrichten. Er bestaan echter nog steeds uitzonderingen. Waar de belangen van de werkgever ernstig worden geschaad, kunnen nevenactiviteiten zelfs leiden tot een ontslag op staande voet. Dat blijkt uit een uitspraak van de kantonrechter in Eindhoven van 18 juni 2025 (ECLI:NL:RBOBR:2025:3492). Benieuwd naar de redenering van de kantonrechter? U leest het in onderstaande blog!
Feiten
Een IT-werknemer van ASML heeft, zonder dit vooraf schriftelijk te melden of toestemming te vragen, tijdens zijn dienstverband een eenmanszaak opgericht. Vanuit deze eenmanszaak leende hij cyber-specialisten aan ASML. Bovendien was hij binnen ASML zelf betrokken bij de goedkeuring van de inhuur van deze cyber-specialisten.
Toen ASML de betreffende constructie ontdekte werd de werknemer gevraagd inzicht te geven in zijn financiële belangen en de opzet van de onderneming. De werknemer weigerde echter mee te werken, waarna ASML een onderzoek instelde. Uit het onderzoek bleek dat de werknemer de interne ‘Code of Conduct’ (gedragscode) had geschonden. Deze gedragscode waarborgt integriteit, eerlijkheid en excellentie in de bedrijfsvoering en ziet erop dat (mogelijke) belangenconflicten worden vermeden. Het was expliciet verboden om professionele mogelijkheden te benutten voor persoonlijk gewin. Op basis van deze bevindingen ontsloeg ASML de werknemer op staande voet.
Kantonrechter
De kantonrechter oordeelde dat het ontslag terecht was. Daarbij was doorslaggevend dat de werknemer geen toestemming had gevraagd en geen openheid van zaken wilde geven over de constructie. Volgens de kantonrechter was sprake van de (schijn van) belangenverstrengeling, die de werknemer juist had moeten voorkomen. Dat gold des te meer omdat hij zelf (mede) verantwoordelijk was voor het goedkeuren van de inhuurkrachten.
De werknemer betoogde nog dat hij in het belang van ASML had gehandeld, omdat er dringend behoefte bestond aan dergelijke krachten. De kantonrechter merkte echter op dat de openheid over de constructie de (schijn van) belangenverstrengeling simpelweg had kunnen voorkomen. Ook wees de rechter erop dat niet duidelijk was waarom medewerking aan het onderzoek de werknemer zou schaden, zoals hij had gesteld. Bovendien mocht van de werknemer, die bovendien een leidinggevende functie had, om die reden een hoge mate van integriteit worden verwacht.
Lessen
Duidelijk wordt dat werknemers verplicht zijn zoveel mogelijk openheid van zaken te geven wanneer nevenactiviteiten mogelijk leiden tot belangenverstrengeling. Ook wanneer hun handelen in het belang van de werkgever kan worden geacht, geldt dat transparantie en voorafgaande toestemming onmisbaar zijn.
Voor werkgevers is het van belang duidelijke kaders te scheppen. Dat kan onder meer door in de arbeidsovereenkomst op te nemen dat nevenactiviteiten alleen zijn toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming, waarbij die goedkeuring echter niet op onredelijke gronden mag worden geweigerd. Ook een gedragsregel, zoals die ASML, kan kader scheppen en als verwachtingsmanagement dienen.
Vragen?
Heeft u vragen over deze blog of andere arbeidsrechtelijke kwesties? Benader dan gerust een van onze specialisten via mr. Willeke Krieger (krieger@tlcadvocaten.nl). Tevens zijn we te bereiken op 053-3033000 (Enschede) of 0523-745640 (Hardenberg) of via info@tlcadvocaten.nl